at one of he{m}
p{ur}sue?
Chaucer - Boethius
e
shrewes ben feble {and} desert {and} naked of alle streng? es. and of
? ise ? inges certys eueryche of hem is declared {and} shewed by o? {er}.
? For so as good {and} yuel ben two cont{ra}ries. yif so be ? at goode be
stedfast. ? a{n} shewe? ? e fieblesse of yuel al openly. and yif ? ou knowe
clerely ? e freelnesse of yuel. ? e stedfastnesse of goode is knowen. but
for as moche as ? e fey of my sentence shal be ? e more ferme {and}
habou{n}daunt. I wil goon by ? at oon wey {and} by ? at o? er {and} I wil
conferme ? e ? inges ? at ben p{ur}posed now on ? is side {and} now on ? {a}t
syde. ? Two ? inges ? er ben in whiche ? e effect of alle ? e dedes of man
kynde standi? . ? at is to seyn. wil {and} power. and yif ? at oon of ? ise
two fayle? ? ere nis no ? ing ? at may be don. for yif ? at wil lakke? ? ere
nys no wy? t ? at vndirtake? to done ? at he wol not don. and yif power
fayle? ? e wille nis but i{n} ydel {and} stant for nau? t. and ? er of
come? it ? at yif ? ou se a wy? t ? at wolde gete{n} ? at he may nat geten.
? ou mayst nat douten ? at power ne fayle? hy{m} to haue{n} ? at he wolde.
? ? is is open {and} clere q{uo}d I. ne it may nat ben denyed in no
manere. and yif ? ou se a wy? t q{uo}d she. ? at ha? don ? at he wolde don
? {o}u nilt nat douten ? at he ne ha? had power to done it. no q{uo}d. I.
and in ? at. ? at euery wy? t may. in ? at ? at men may holden hym my? ty. as
who sei? i{n} as moche as a man is my? ty to done a ? ing. in so moche men
halden hy{m} my? ty. and in ? at ? at he ne may. in ? at men demen hym to
ben feble. I confesse it wel q{uo}d I. Remembri? ? e q{uo}d she ? at I.
haue gadred {and} shewed by forseide resou{n}s ? at al ? e entenc{i}ou{n}
of ? e wil of ma{n}kynde whiche ? at is lad by diuerse studies hasti? to
comen to blisfulnesse. ? It reme{m}bre? me wel q{uo}d I ? at it hath ben
shewed. {and} recorde? ? e nat ? an q{uo}d she. ? at blisfulnesse is ? ilke
same goode ? at men requeren. so ? at whan ? at blisfulnesse is requered of
alle. ? at goode [also] is requered {and} desired of al. It recorde? me
wel q{uo}d I. for haue it gretly alwey ficche[d] in my memorie. alle
folk ? an q{uo}d she goode {and} eke badde enforcen he{m} wi? oute
difference of entenc{i}ou{n} to come{n} to goode. ? at is a uerray
consequence q{uo}d I. and certeyne is q{uo}d she ? at by ? e gety{n}g of
goode ben men ymaked goode. ? is is certeyne q{uo}d. I. ? ? an geten goode
men ? at ? ei desiren. so seme? it q{uo}d I. but wicked[e] folk q{uo}d she
yif ? ei geten ? e goode ? at ? ei desire{n} ? ei [ne] mowen nat ben wicked.
so is it q{uo}d . I. ? ? an so as ? at oon {and} ? at o? er [q{uod} she]
desiren good. {and} ? e goode folk geten good {and} nat ? e wicked folk
? ? an nis it no doute ? at ? e goode folk ne ben my? ty {and} ? e wicked
folk ben feble. ? who so ? at euer q{uo}d I doute? of ? is. he ne may nat
considre ? e nature of ? i{n}ges. ne ? e consequence of resou{n}. and ouer
? is q{uo}d she. ? yif ? at ? er ben two ? inges ? at han o same p{ur}pos by
kynde. {and} ?
at one of he{m} p{ur}sue? {and} p{er}forme? ? ilke same
? inge by naturel office. {and} ? at o? er ne may nat done ? ilk naturel
office. but folwe? by o? er manere ? an is couenable to nat{ur}e ? Hym ? at
acomplisi? hys p{ur}pos kyndely. {and} ? it he ne acomplisi? nat hys owen
purpos. whe? er of ? ise two demest ? ou for more my? ty. ? yif ? at I
coniecte q{uo}d . I. ? at ? ou wilt seye algates. ? it I desire to herkene
it more pleynely of ? e. ? ou nilt nat ? an denye q{uo}d she ? at ? e
moeueme{n}t? of goynge nis in men by kynde. no for so? e q{uo}d I. ne ? ou
ne doutest nat q{uo}d she ? {a}t ? ilke naturel office of goynge ne be ? e
office of feet. I ne doute it nat q{uo}d . I. ? an q{uo}d she yif ? at a
wy? t be my? ty to moeue {and} go? vpon hys feet. and ano? er to whom ? ilke
naturel office of feet lakke? . enforce? hym to gone crepynge vpo{n} hys
handes. ? whiche of ? ise two au? te to ben holden more my? ty by ry? t.
knyt fur? e ? e remenaunt q{uo}d I. ? For no wy? t ne doute? ? at he ? at may
gone by nat{ur}el office of feet. ne be more my? ty ? an he ? at ne may nat
? but ? e souereyne good q{uo}d she ? at is euenlyche p{ur}posed to ? e
good folk {and} to badde. ? e good folke seken it by naturel office of
uertues. {and} ? e shrewes enforcen hem to geten it by dyuerse couetise
of er? ely ? inges. whiche ? at nis no naturel office to geten ? ilke same
souereyne goode. trowest ? ou ? at it be any o? er wyse. nay q{uo}d . I. for
? e co{n}seque{n}ce is open {and} shewynge of ? inges ? at I haue graunted.
? ? at nedes goode folk moten ben my? ty. {and} shrewes feble {and}
vnmy? ty. ? ? ou rennest ary? t byfore me q{uo}d she. {and} ? is is ? e
iugement ? at is to seyn. ? I iuge of ? e ry? t as ? ise leches ben wont
forto hopen of seke folk whan ? ei ap{er}ceyuen ? at nature is redressed
{and} wi? stonde? to ? e maladie. ? But for I see ? e now al redy to ? e
vndirstandynge I shal shewe ? e more ? ilke {and} continuel resou{n}s.
? For loke now how gretly shewi? ? e feblesse {and} infirmite of wicked
folke. ? at ne mowen nat come to ? at hire naturel entenc{i}ou{n} lede?
hem. {and} ? itte almost ? ilk naturel entenc{i}ou{n} constreine? hem.
? and what wer{e} to deme ? an of shrewes. yif ? ilke naturel helpe hadde
for-leten hem. ? ? e whiche naturel helpe of entenc{i}ou{n} go? alwey
byforne hem. {and} is so grete ? at vnne? it may be ou{er}comen.
? Considre ? an how gret defaute of power {and} how gret feblesse ? ere is
in grete felonous folk as who sei? ? e gretter ? i{n}ges ? at ben coueited
{and} ? e desire nat accomplissed of ? e lasse my? t is he ? at coueite? it
{and} may nat acomplisse. ? And for? i philosophie sei? ? us by souereyne
good. ? Sherewes ne requere nat ly? t[e] medes ne veyne gaines whiche ? ei
ne may nat folwen ne holden. but ? ei fayle{n} of ? ilke some of ? e hey? te
of ? inges ? at is to seyne souereyne good. ne ? ise wrecches ne comen nat
to ? e effect of souereyne good. ? e whiche ? ei enforcen hem oonly to
gete{n} by ny? tes {and} by dayes. ? In ? e getyn[g] of whiche goode ? e
streng? e of good folk. is ful wel ysen. For ry? t so as ?
shrewes ben feble {and} desert {and} naked of alle streng? es. and of
? ise ? inges certys eueryche of hem is declared {and} shewed by o? {er}.
? For so as good {and} yuel ben two cont{ra}ries. yif so be ? at goode be
stedfast. ? a{n} shewe? ? e fieblesse of yuel al openly. and yif ? ou knowe
clerely ? e freelnesse of yuel. ? e stedfastnesse of goode is knowen. but
for as moche as ? e fey of my sentence shal be ? e more ferme {and}
habou{n}daunt. I wil goon by ? at oon wey {and} by ? at o? er {and} I wil
conferme ? e ? inges ? at ben p{ur}posed now on ? is side {and} now on ? {a}t
syde. ? Two ? inges ? er ben in whiche ? e effect of alle ? e dedes of man
kynde standi? . ? at is to seyn. wil {and} power. and yif ? at oon of ? ise
two fayle? ? ere nis no ? ing ? at may be don. for yif ? at wil lakke? ? ere
nys no wy? t ? at vndirtake? to done ? at he wol not don. and yif power
fayle? ? e wille nis but i{n} ydel {and} stant for nau? t. and ? er of
come? it ? at yif ? ou se a wy? t ? at wolde gete{n} ? at he may nat geten.
? ou mayst nat douten ? at power ne fayle? hy{m} to haue{n} ? at he wolde.
? ? is is open {and} clere q{uo}d I. ne it may nat ben denyed in no
manere. and yif ? ou se a wy? t q{uo}d she. ? at ha? don ? at he wolde don
? {o}u nilt nat douten ? at he ne ha? had power to done it. no q{uo}d. I.
and in ? at. ? at euery wy? t may. in ? at ? at men may holden hym my? ty. as
who sei? i{n} as moche as a man is my? ty to done a ? ing. in so moche men
halden hy{m} my? ty. and in ? at ? at he ne may. in ? at men demen hym to
ben feble. I confesse it wel q{uo}d I. Remembri? ? e q{uo}d she ? at I.
haue gadred {and} shewed by forseide resou{n}s ? at al ? e entenc{i}ou{n}
of ? e wil of ma{n}kynde whiche ? at is lad by diuerse studies hasti? to
comen to blisfulnesse. ? It reme{m}bre? me wel q{uo}d I ? at it hath ben
shewed. {and} recorde? ? e nat ? an q{uo}d she. ? at blisfulnesse is ? ilke
same goode ? at men requeren. so ? at whan ? at blisfulnesse is requered of
alle. ? at goode [also] is requered {and} desired of al. It recorde? me
wel q{uo}d I. for haue it gretly alwey ficche[d] in my memorie. alle
folk ? an q{uo}d she goode {and} eke badde enforcen he{m} wi? oute
difference of entenc{i}ou{n} to come{n} to goode. ? at is a uerray
consequence q{uo}d I. and certeyne is q{uo}d she ? at by ? e gety{n}g of
goode ben men ymaked goode. ? is is certeyne q{uo}d. I. ? ? an geten goode
men ? at ? ei desiren. so seme? it q{uo}d I. but wicked[e] folk q{uo}d she
yif ? ei geten ? e goode ? at ? ei desire{n} ? ei [ne] mowen nat ben wicked.
so is it q{uo}d . I. ? ? an so as ? at oon {and} ? at o? er [q{uod} she]
desiren good. {and} ? e goode folk geten good {and} nat ? e wicked folk
? ? an nis it no doute ? at ? e goode folk ne ben my? ty {and} ? e wicked
folk ben feble. ? who so ? at euer q{uo}d I doute? of ? is. he ne may nat
considre ? e nature of ? i{n}ges. ne ? e consequence of resou{n}. and ouer
? is q{uo}d she. ? yif ? at ? er ben two ? inges ? at han o same p{ur}pos by
kynde. {and} ?
at one of he{m} p{ur}sue? {and} p{er}forme? ? ilke same
? inge by naturel office. {and} ? at o? er ne may nat done ? ilk naturel
office. but folwe? by o? er manere ? an is couenable to nat{ur}e ? Hym ? at
acomplisi? hys p{ur}pos kyndely. {and} ? it he ne acomplisi? nat hys owen
purpos. whe? er of ? ise two demest ? ou for more my? ty. ? yif ? at I
coniecte q{uo}d . I. ? at ? ou wilt seye algates. ? it I desire to herkene
it more pleynely of ? e. ? ou nilt nat ? an denye q{uo}d she ? at ? e
moeueme{n}t? of goynge nis in men by kynde. no for so? e q{uo}d I. ne ? ou
ne doutest nat q{uo}d she ? {a}t ? ilke naturel office of goynge ne be ? e
office of feet. I ne doute it nat q{uo}d . I. ? an q{uo}d she yif ? at a
wy? t be my? ty to moeue {and} go? vpon hys feet. and ano? er to whom ? ilke
naturel office of feet lakke? . enforce? hym to gone crepynge vpo{n} hys
handes. ? whiche of ? ise two au? te to ben holden more my? ty by ry? t.
knyt fur? e ? e remenaunt q{uo}d I. ? For no wy? t ne doute? ? at he ? at may
gone by nat{ur}el office of feet. ne be more my? ty ? an he ? at ne may nat
? but ? e souereyne good q{uo}d she ? at is euenlyche p{ur}posed to ? e
good folk {and} to badde. ? e good folke seken it by naturel office of
uertues. {and} ? e shrewes enforcen hem to geten it by dyuerse couetise
of er? ely ? inges. whiche ? at nis no naturel office to geten ? ilke same
souereyne goode. trowest ? ou ? at it be any o? er wyse. nay q{uo}d . I. for
? e co{n}seque{n}ce is open {and} shewynge of ? inges ? at I haue graunted.
? ? at nedes goode folk moten ben my? ty. {and} shrewes feble {and}
vnmy? ty. ? ? ou rennest ary? t byfore me q{uo}d she. {and} ? is is ? e
iugement ? at is to seyn. ? I iuge of ? e ry? t as ? ise leches ben wont
forto hopen of seke folk whan ? ei ap{er}ceyuen ? at nature is redressed
{and} wi? stonde? to ? e maladie. ? But for I see ? e now al redy to ? e
vndirstandynge I shal shewe ? e more ? ilke {and} continuel resou{n}s.
? For loke now how gretly shewi? ? e feblesse {and} infirmite of wicked
folke. ? at ne mowen nat come to ? at hire naturel entenc{i}ou{n} lede?
hem. {and} ? itte almost ? ilk naturel entenc{i}ou{n} constreine? hem.
? and what wer{e} to deme ? an of shrewes. yif ? ilke naturel helpe hadde
for-leten hem. ? ? e whiche naturel helpe of entenc{i}ou{n} go? alwey
byforne hem. {and} is so grete ? at vnne? it may be ou{er}comen.
? Considre ? an how gret defaute of power {and} how gret feblesse ? ere is
in grete felonous folk as who sei? ? e gretter ? i{n}ges ? at ben coueited
{and} ? e desire nat accomplissed of ? e lasse my? t is he ? at coueite? it
{and} may nat acomplisse. ? And for? i philosophie sei? ? us by souereyne
good. ? Sherewes ne requere nat ly? t[e] medes ne veyne gaines whiche ? ei
ne may nat folwen ne holden. but ? ei fayle{n} of ? ilke some of ? e hey? te
of ? inges ? at is to seyne souereyne good. ne ? ise wrecches ne comen nat
to ? e effect of souereyne good. ? e whiche ? ei enforcen hem oonly to
gete{n} by ny? tes {and} by dayes. ? In ? e getyn[g] of whiche goode ? e
streng? e of good folk. is ful wel ysen. For ry? t so as ?