Das Verhältniss des Hugo
Falcandus
zu Romuald von Salerno.
Cambridge Medieval History - v5 - Contest of Empire and the Papacy
Un grande statista barese del secolo xi vittima dell' odio feudale.
Trani. 1899.
Garufi, C. A. Adelaïde, nipote di Bonifazio del Vasto e Goffredo figliuolo del gran
conte Ruggiero. Palermo. 1903.
Sull' ordinamento amministrativo normanno in Sicilia, Exhiquier o diwan?
AS). Ser. v. Vol. XXVII. 1901.
Gay, J. L'Italie méridionale et l'empire byzantin (867-1071). EcfrAR. Paris. 1904.
Guillaume, P. Essai historique sur l'abbaye de la Cava. Naples. 1897.
Maskins, C. H. England and Sicily in the twelfth century. ÊHR. Vol. xxvi (1911).
and
3 sqq.
Pp. 641 sqq.
The Sicilian translators of the twelfth century and the first Latin version of
Ptolemy's Almagest. Extract from Harvard Studies in Classical Philology.
Vol. xxi. Boston, Mass. 1910.
Further notes on Sicilian translations of the twelfth century. Ibid. xxi. 1912.
[The last two revised in Studies in the history of Mediaeval Science. pp. 155 sqq.
See Gen. Bibl. v. ]
Hoffmann, M. Die Stellung des Königs von Sicilien nach den Assisen von Ariano
(1140). Münster. 1910.
Holzach, F. Die auswärtige Politik des Königreichs Sicilien vom Tode Rogers II
bis zum Frieden von Venedig. Basle. 1892.
Jamison, E. The Norman administration of Apulia and Capua, more especially
under Roger I and William 1 (1127–66). In Papers of the British School at
Rome. Vol. vi. London. 1913.
Jungfer, H. Untersuchung der Nachrichten über Friedrichs I griechische und
normannische Politik bis zum Wormser Reichstag (1157). Berlin. 1874.
Kap-Herr, H. v. Die abendländische Politik Kaiser Manuels. Strasbourg. 1881.
Kehr, K. A. Die Urkunden der normannisch-sicilischen Könige. Innsbruck. 1902.
La Lumia, S. Storia della Sicilia sotto Guglielmo lº il buono. Florence. 1867.
Niese, H. Die Gesetzgebung der normannischen Dynastie im Regnum Siciliae.
Halle. 1910.
Norden, W. Das Papsttum uud Byzanz. See Gen. Bibl. v.
Ottendorf, H. Die Regierung der beiden letzten Normannenkönige Tancreds und
Wilhelm III von Sicilien und ihre Kämpfe gegen Heinrich VI. Bonn. 1899.
Rinaldi, H. Dei primi feudi nell'Italia meridionale. Naples. 1886.
Salomon, R. Studien zur normannisch-italischen Diplomatik. Teil 1. Die Herzogs-
urkunden für Bari. Berlin. 1907.
Salvioli, G. Le decime di Sicilia e specialmente quelle di Girgenti. Palermo. 1901.
Savio, F. Il marchese Bonifazio del Vasto e Adelasia contessa di Sicilia. In Atti d.
Accad. d. scienze di Torino. Vol. xxII. Turin. 1886-7.
Scaduto, F. Stato e chiesa nelle Due Sicilie dai Normanni ai giorni nostri, sec. XI-
xix. Palermo. 1887.
## p. 859 (#905) ############################################
Bibliography, Chapter IV
859
Schlumberger, G. Deux chefs normands des armées byzantines. RH. xvi. 1881.
L'épopée byzantine à la fin du xe siècle. Vol. 111. Les Porphyrogenètes, Zoé
et Théodora (1025–57). Paris. 1905.
Schwartz, C. Die Feldzüge Robert Guiscards gegen das byzantinische Reich.
Fulda. 1854. (progr. )
Siragusa, G. B. Il regno di Guglielmo I in Sicilia. 2 vols. Palermo. 1885-6.
Tafel, G. L. F. Komnenen und Normannen. Stuttgart. 1870.
Wagner, A. Die unteritalischen Normannen und das Papsttum (1086-1154). Breslau.
1885.
(3) CRITICISM OF SOURCES.
Baitz, G. Zur Kritik der Normannengeschichte des Amatus von Monte Cassino.
FDG. Vol. xxiv. 1884.
Balzani, U. Le Cronache italiane nel medio evo. See Gen. Bibl. 1.
Bertolini, 0. Gli Annales Beneventani. BISI. 42 (1923). pp. 1 sqq.
Block, P. Zur Kritik des Petrus de Ebulo. 2 vols. Breslau. 1883 ff.
Capasso, B. Le fonti della storia delle provincie napolitane. See Gen. Bibl. 1.
Sul catalogo de feudi e dei feudatarii delle provincie napoletane sotto la
dominazione normanna. (Atti della r. Accad. di archeologia, lettere, e belle
arti. Vol. iv. ) Naples. 1869.
Heskel, A. Die Historia sicula des Anonymus Vaticanus und des Gaufredus Mala-
terra. Ein Beitrag zur Quellenkunde für die Geschichte Unteritaliens und
Siziliens. Kiel. 1881. [diss. ]
Hillger, F.
Das Verhältniss des Hugo Falcandus zu Romuald von Salerno. Halle.
1888.
Hirsch, F. Amatus von Monte Cassino und seine Geschichte der Normannen.
FDG. Vol. viii. 1868.
Longo, N. Ricerche su i diplomi normanni della chiesa di Troina. Catania. 1899.
Schroetter, F. Ueber die Heimath des Hugo Falcandus. Eisleben. 1880. [diss. ]
Wilmans, R. Ueber die Quellen der Gesta Roberti Wiscardi des Guillermus
Apuliensis. (Archiv d. Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde. Vol.
x. ) Hanover. 1874.
Winkelmann, E. Des magisters Petrus de Ebulo liber ad honorem Augusti.
Leipsic. 1874.
## p. 860 (#906) ############################################
860
CHAPTER V.
THE ITALIAN CITIES TILL c. 1200.
I. SPECIAL BIBLIOGRAPHIES.
Manzoni, L. Bibliografia statutaria e storica italiana. See Gen. Bibl. 1.
For the towns of Piedmont, Liguria, Romagna, and the Marches:
Calvi, E. Tavole storiche dei Comuni italiani. See Gen. Bibl. 111.
For the towns A to G (including Genoa):
Manno, A. Bibliografia storica degli stati della monarchia di Savoia. Vols. 1-vil.
Turin. 1884 ft.
For Florence:
Davidsohn, R. Geschichte von Florenz. Vol. 1. See below, 111 B.
For Venice:
Kretschmayr, H. Geschichte von Venedig. Vol. 1. See below, III B.
II. SOURCES.
A. CHRONICLES, ETC.
[Only Chronicles of special importance for the development of the communes,
and those from which quotations are made in the chapter, are here given. ]
Adalboldus. Vita Heinrici II imperatoris. MGH. Script. iv.
Annales Beneventani. Ed. Bertolini, O. BISI. 42 (1923). pp. 101 sqq.
Annales Ianuenses Cafari et continuatorum. Ed. Belgrano, L. T. and Imperiale di
Sant' Angelo, C. In Fonti. Vols. 1, 11. 1890 ff.
Annales Mediolanenses maiores (Gesta Federici I imperatoris in Lombardia). Ed.
Holder-Egger, 0. SGUS. 1892.
Arnulfus Mediolanensis. Gesta archiepiscoporum Mediolanensium. Ed. Bethmann,
L. C. and Wattenbach, W. MGH. Script. vii.
Carmina Mutinensia. Ed. Winterfeld, P. v. MGH. Poetae Carolini aevi. II.
Codagnellus. Annales Placentini. Ed. Holder-Egger, O. SGUS. 1901.
Landulfus Junior de S. Paulo. Historia Mediolanensis. Ed. Bethmann, L. C. and
Jaffé, P. MGH. Script. xx.
Landulfus Senior. Historia Mediolanensis. Ed. Bethmann, L. C. and Wattenbach,
W. MGH. Script. viii.
Marago. Annales Pisani. Ed. Bonaini, F. ASI. Vol. vi, 2. 1845. Also MGH.
Script. xix. [See Botteghi, L. A. Archivio Muratorianó. 22. (1922. )]
Otto Frisingensis et Rahewinus. Gesta Friderici I imperatoris. Ed. Waitz, G. and
Simson, B. v. SGUS. 1912.
Rangerius. Vita S. Anselmi Lucensis episcopi. Ed. Fuente, V. de la. Madrid.
1870.
Wipo. Gesta Chuonradi II. Ed. Bresslau, H. SGUS. 1878.
B. CHARTERS, ETC.
[Only the more important collections of charters are here given. Many docu-
ments are printed in appendices to the histories, etc. in 111. ]
Gli Atti del comune di Milano fino all'anno mccxvi. Ed. Manaresi, C. Milan. 1919.
[Introduction. ]
Berlan, F. Statuti di Pistoja del secolo xii. Bologna. 1882.
## p. 861 (#907) ############################################
Bibliography, Chapter V
861
Biblioteca della società storica subalpina. Founded by Gabotto, F. , directed by
Tallone, A. Pinerolo, Turin. 1899 ff. , in progress (see also sub nom. ).
Bonaini, F. Diplomi Pisani. ASI. vi, 2. Suppl. 1848, 89.
Trani. 1899.
Garufi, C. A. Adelaïde, nipote di Bonifazio del Vasto e Goffredo figliuolo del gran
conte Ruggiero. Palermo. 1903.
Sull' ordinamento amministrativo normanno in Sicilia, Exhiquier o diwan?
AS). Ser. v. Vol. XXVII. 1901.
Gay, J. L'Italie méridionale et l'empire byzantin (867-1071). EcfrAR. Paris. 1904.
Guillaume, P. Essai historique sur l'abbaye de la Cava. Naples. 1897.
Maskins, C. H. England and Sicily in the twelfth century. ÊHR. Vol. xxvi (1911).
and
3 sqq.
Pp. 641 sqq.
The Sicilian translators of the twelfth century and the first Latin version of
Ptolemy's Almagest. Extract from Harvard Studies in Classical Philology.
Vol. xxi. Boston, Mass. 1910.
Further notes on Sicilian translations of the twelfth century. Ibid. xxi. 1912.
[The last two revised in Studies in the history of Mediaeval Science. pp. 155 sqq.
See Gen. Bibl. v. ]
Hoffmann, M. Die Stellung des Königs von Sicilien nach den Assisen von Ariano
(1140). Münster. 1910.
Holzach, F. Die auswärtige Politik des Königreichs Sicilien vom Tode Rogers II
bis zum Frieden von Venedig. Basle. 1892.
Jamison, E. The Norman administration of Apulia and Capua, more especially
under Roger I and William 1 (1127–66). In Papers of the British School at
Rome. Vol. vi. London. 1913.
Jungfer, H. Untersuchung der Nachrichten über Friedrichs I griechische und
normannische Politik bis zum Wormser Reichstag (1157). Berlin. 1874.
Kap-Herr, H. v. Die abendländische Politik Kaiser Manuels. Strasbourg. 1881.
Kehr, K. A. Die Urkunden der normannisch-sicilischen Könige. Innsbruck. 1902.
La Lumia, S. Storia della Sicilia sotto Guglielmo lº il buono. Florence. 1867.
Niese, H. Die Gesetzgebung der normannischen Dynastie im Regnum Siciliae.
Halle. 1910.
Norden, W. Das Papsttum uud Byzanz. See Gen. Bibl. v.
Ottendorf, H. Die Regierung der beiden letzten Normannenkönige Tancreds und
Wilhelm III von Sicilien und ihre Kämpfe gegen Heinrich VI. Bonn. 1899.
Rinaldi, H. Dei primi feudi nell'Italia meridionale. Naples. 1886.
Salomon, R. Studien zur normannisch-italischen Diplomatik. Teil 1. Die Herzogs-
urkunden für Bari. Berlin. 1907.
Salvioli, G. Le decime di Sicilia e specialmente quelle di Girgenti. Palermo. 1901.
Savio, F. Il marchese Bonifazio del Vasto e Adelasia contessa di Sicilia. In Atti d.
Accad. d. scienze di Torino. Vol. xxII. Turin. 1886-7.
Scaduto, F. Stato e chiesa nelle Due Sicilie dai Normanni ai giorni nostri, sec. XI-
xix. Palermo. 1887.
## p. 859 (#905) ############################################
Bibliography, Chapter IV
859
Schlumberger, G. Deux chefs normands des armées byzantines. RH. xvi. 1881.
L'épopée byzantine à la fin du xe siècle. Vol. 111. Les Porphyrogenètes, Zoé
et Théodora (1025–57). Paris. 1905.
Schwartz, C. Die Feldzüge Robert Guiscards gegen das byzantinische Reich.
Fulda. 1854. (progr. )
Siragusa, G. B. Il regno di Guglielmo I in Sicilia. 2 vols. Palermo. 1885-6.
Tafel, G. L. F. Komnenen und Normannen. Stuttgart. 1870.
Wagner, A. Die unteritalischen Normannen und das Papsttum (1086-1154). Breslau.
1885.
(3) CRITICISM OF SOURCES.
Baitz, G. Zur Kritik der Normannengeschichte des Amatus von Monte Cassino.
FDG. Vol. xxiv. 1884.
Balzani, U. Le Cronache italiane nel medio evo. See Gen. Bibl. 1.
Bertolini, 0. Gli Annales Beneventani. BISI. 42 (1923). pp. 1 sqq.
Block, P. Zur Kritik des Petrus de Ebulo. 2 vols. Breslau. 1883 ff.
Capasso, B. Le fonti della storia delle provincie napolitane. See Gen. Bibl. 1.
Sul catalogo de feudi e dei feudatarii delle provincie napoletane sotto la
dominazione normanna. (Atti della r. Accad. di archeologia, lettere, e belle
arti. Vol. iv. ) Naples. 1869.
Heskel, A. Die Historia sicula des Anonymus Vaticanus und des Gaufredus Mala-
terra. Ein Beitrag zur Quellenkunde für die Geschichte Unteritaliens und
Siziliens. Kiel. 1881. [diss. ]
Hillger, F.
Das Verhältniss des Hugo Falcandus zu Romuald von Salerno. Halle.
1888.
Hirsch, F. Amatus von Monte Cassino und seine Geschichte der Normannen.
FDG. Vol. viii. 1868.
Longo, N. Ricerche su i diplomi normanni della chiesa di Troina. Catania. 1899.
Schroetter, F. Ueber die Heimath des Hugo Falcandus. Eisleben. 1880. [diss. ]
Wilmans, R. Ueber die Quellen der Gesta Roberti Wiscardi des Guillermus
Apuliensis. (Archiv d. Gesellschaft für ältere deutsche Geschichtskunde. Vol.
x. ) Hanover. 1874.
Winkelmann, E. Des magisters Petrus de Ebulo liber ad honorem Augusti.
Leipsic. 1874.
## p. 860 (#906) ############################################
860
CHAPTER V.
THE ITALIAN CITIES TILL c. 1200.
I. SPECIAL BIBLIOGRAPHIES.
Manzoni, L. Bibliografia statutaria e storica italiana. See Gen. Bibl. 1.
For the towns of Piedmont, Liguria, Romagna, and the Marches:
Calvi, E. Tavole storiche dei Comuni italiani. See Gen. Bibl. 111.
For the towns A to G (including Genoa):
Manno, A. Bibliografia storica degli stati della monarchia di Savoia. Vols. 1-vil.
Turin. 1884 ft.
For Florence:
Davidsohn, R. Geschichte von Florenz. Vol. 1. See below, 111 B.
For Venice:
Kretschmayr, H. Geschichte von Venedig. Vol. 1. See below, III B.
II. SOURCES.
A. CHRONICLES, ETC.
[Only Chronicles of special importance for the development of the communes,
and those from which quotations are made in the chapter, are here given. ]
Adalboldus. Vita Heinrici II imperatoris. MGH. Script. iv.
Annales Beneventani. Ed. Bertolini, O. BISI. 42 (1923). pp. 101 sqq.
Annales Ianuenses Cafari et continuatorum. Ed. Belgrano, L. T. and Imperiale di
Sant' Angelo, C. In Fonti. Vols. 1, 11. 1890 ff.
Annales Mediolanenses maiores (Gesta Federici I imperatoris in Lombardia). Ed.
Holder-Egger, 0. SGUS. 1892.
Arnulfus Mediolanensis. Gesta archiepiscoporum Mediolanensium. Ed. Bethmann,
L. C. and Wattenbach, W. MGH. Script. vii.
Carmina Mutinensia. Ed. Winterfeld, P. v. MGH. Poetae Carolini aevi. II.
Codagnellus. Annales Placentini. Ed. Holder-Egger, O. SGUS. 1901.
Landulfus Junior de S. Paulo. Historia Mediolanensis. Ed. Bethmann, L. C. and
Jaffé, P. MGH. Script. xx.
Landulfus Senior. Historia Mediolanensis. Ed. Bethmann, L. C. and Wattenbach,
W. MGH. Script. viii.
Marago. Annales Pisani. Ed. Bonaini, F. ASI. Vol. vi, 2. 1845. Also MGH.
Script. xix. [See Botteghi, L. A. Archivio Muratorianó. 22. (1922. )]
Otto Frisingensis et Rahewinus. Gesta Friderici I imperatoris. Ed. Waitz, G. and
Simson, B. v. SGUS. 1912.
Rangerius. Vita S. Anselmi Lucensis episcopi. Ed. Fuente, V. de la. Madrid.
1870.
Wipo. Gesta Chuonradi II. Ed. Bresslau, H. SGUS. 1878.
B. CHARTERS, ETC.
[Only the more important collections of charters are here given. Many docu-
ments are printed in appendices to the histories, etc. in 111. ]
Gli Atti del comune di Milano fino all'anno mccxvi. Ed. Manaresi, C. Milan. 1919.
[Introduction. ]
Berlan, F. Statuti di Pistoja del secolo xii. Bologna. 1882.
## p. 861 (#907) ############################################
Bibliography, Chapter V
861
Biblioteca della società storica subalpina. Founded by Gabotto, F. , directed by
Tallone, A. Pinerolo, Turin. 1899 ff. , in progress (see also sub nom. ).
Bonaini, F. Diplomi Pisani. ASI. vi, 2. Suppl. 1848, 89.